مقدمه: اتنوگرافی متمرکز، نوع متمایزی از اتنوگرافی جامعه شناختی است که به طور خاص، در تحقیقات کاربردی علوم سلامت مورد استفاده قرار می گیرد. با توجه به کاربرد اتنوگرافی متمرکز در تحقیقات بالینی و فقدان منابع فارسی جهت شناخت این روش پژوهش، مطالعه مروری حاضر با هدف معرفی جامع و کامل روش اتنوگرافی متمرکز بر اساس منابع موجود انجام شد.روش: این مطالعه مروری بر 21 مقاله و 17 کتاب منتشر شده در رابطه با اتنوگرافی متمرکز بین سال های 1979 تا 2015 بود. مستندات مذکور با جستجو در پایگاه های ISI Web of Science،Science Direct  و Pubmed کتب مرتبط با استفاده از کلمات کلیدی تحقیق کیفی، اتنوگرافی و اتنوگرافی متمرکز بازیابی شد و سپس موضوعات اصلی و مفاهیم مشترک آن مورد تبیین و تحلیل قرار گرفت. در این مرور، مقالاتی که واژه های مورد جستجو در بخش عنوان یا کلمات کلیدی آن ها درج شدند و به زبان انگلیسی بودند، مورد استفاده قرار گرفت.یافته ها: اتنوگرافی متمرکز به بررسی ارتباط باورهای فرهنگی با رفتارهای سلامتی پرداخت و به جای تمرکز بر گروه های بزرگ فرهنگی و قومیت ها، بر روی فعالیت ها و تجارب مشترک گروه های کوچک اجتماعی تمرکز می کند. جمع آوری داده ها در مطالعات اتنوگرافی متمرکز با روش های مصاحبه نیمه ساختار یافته و مشاهده به همراه یادداشت برداری در طی مشاهدات و تعاملات فرهنگی و شخصی و برگه اطلاعات دموگرافیک صورت می گیرد. تجزیه و تحلیل داده ها هم زمان با جمع آوری داده ها انجام شد.نتیجه گیری: اتنوگرافی متمرکز راهی برای به دست آوردن دانش زمینه ای برای انجام اقدامات لازم در طراحی اقدامات درمانی متناسب با فرهنگ جامعه و بنابراین، ارتقای سلامت جامعه می باشد.

اتنوگرافی یکی از انواع روش های تحقیق کیفی است که در آن محقق جنبه های ارزشی، اعتقادی و فرهنگی را در گروهی از افراد یا جوامع مورد مطالعه قرار می دهد. اتنوگرافی انتقادی در واقع انجام همین کار با تمرکز بر قدرت، پرستیژ، جایگاه و اقتدار افراد و گروه های اجتماعی است (1). در مطالعات اتنوگرافی پژوهشگر با منطقی استقرایی بر تعاملات بین افراد تمرکز می کند تا معانی نهفته در فرهنگ را کشف کند و رویکرد انتقادی توجه پژوهشگر را به سمت افرادی که نقش کم تری در این تعاملات دارند، جلب می کند...

پیش زمینه و هدف: درک عمیق رفتارهای بیماران، خانواده آن ها و متصدیان ارائه دهنده خدمات مراقبت سلامت در بخش اورژانس می تواند به صورت بالقوه در تسهیل انتظار کشیدن، برطرف نمودن بسیاری از انتظارات معقول، افزایش رضایتمندی، و بهبود پیامدهای بیماران کمک کننده باشد. مطالعه حاضر با هدف تبیین و توصیف فرهنگ انتظار کشیدن در بخش اورژانس انجام گردید. مواد و روش کار: مطالعه اتنوگرافی متمرکز حاضر بر اساس 12 گام روش اسپردلی (1980) در بخش اورژانس مرکز آموزشی درمانی امام رضا (ع) تبریز انجام گردید. مشارکت کنندگان شامل بیماران، همراهان، اعضای تیم درمان و سایر افراد دخیل در ارائه خدمات مراقبت سلامت بودند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. جمع آوری داده ها تلفیقی از سه روش مشاهده مشارکتی، مصاحبه و بررسی اسناد موجود بود که تا نیل به اشباع داده ها ادامه یافت. یافته ها: درمجموع شش الگوی فرهنگی پدیدار گردید که عبارت اند از: (1) بیماران و همراهان آن ها در سایه کم اطلاعی، زمان را با بلاتکلیفی سپری می کنند، (2) همراهان اضافی خود را مکلف به تداوم حضور کنار تخت بیمار می دانند، (3) تداوم حضور همراهان اضافی، تسهیل گرِ گاه بازدارنده اقدامات بخش است، (4) نقصان همدلی بر دریافت و ارائه خدمات اورژانس سایه افکنده است، (5) کنش های مراقبتی درمانی عمدتاً تک بعدی می باشند و (6) تیم درمان برای جبران نقصان ها و تأخیرهای کاری به خودسازمان دهی پویای امور می پردازند. نتیجه گیری: یافته های این مطالعه می تواند مقدمات برنامه ریزی در راستای نزدیک نمودن میزان تطابق ابعاد مختلف کیفیت مراقبت های بخش اورژانس بالأخص ازنظر فنی و بین فردی با نیازها، توقعات و ترجیحات بیماران و همراهان آن ها را فراهم نماید.

هر فضایی حیات فرهنگی خاص خود را می سازد، بنابرین مطالعه ی نحوه ی تولید و مصرف فضاهای مدرن شهری در دو دهه ی اخیر، اهمیت ویژه ا ی یافته است. کافی شاپ نیز به عنوان یکی از همین فضاهای جدید، فرهنگ خاص خود را خلق کرده است. پژوهش حاضر با به کارگیری رویکردی اتنوگرافیک در پی آن ست که به توصیف کافی شاپ و کافه نشینی به مثابه ی یک میدان فرهنگی بپردازد. میدان مطالعه، 18 کافی شاپ شناخته شده در شهر بندرعباس بوده و فرایندهای داده یابی مطالعه ی حاضر، ترکیبی از مشاهده ی مشارکتی و مصاحبه های رسمی و غیررسمی است. شیوه ی دسترسی به نمونه ها با حضور محقق در کافی شاپ ها و انجام فرایندهای اعتمادساز به صورت مستقیم و همچنین به شیوه ی معرفی توسط کافه من ها، بوده است. فرایندهای داده کاوی و مثلث سازی (چندوجهی کردن) فعالیت های میدانی حاکی از آن ست که می توان کافی شاپ در بندرعباس را به شکل زنجیره ای از خرده فرهنگ تا ضد فرهنگ توصیف کرد. انتزاع داده های حاصل از مصاحبه های رسمی و غیررسمی با مشارکت کنندگان میدان پژوهش نیز هشت مقوله ی تعاملی بودن، فراغتی بودن، سبک مند بودن، دموکراتیک بودن، جهانی بودن، امن بودن، منزلت بخش بودن و مدگرا بودن را در توصیف کافی شاپ به مثابه ی فضای فرهنگی، نشان می دهد.

آن گاه که زلزله ای رخ می دهد و خبر آن می پیچد، تصور نظامی از مفاهیم و مقولات، ابژه ها و تکنولوژی ها، لشکری از ماموران و امداد رسانان و انبوهی از قربانیان یا آسیب دیدگان به یک باره به ذهن راه می یابد. ولی در تحلیل چنین رخدادی، از قضا، نه نظام مفاهیم و مقولات موجود برای فهم آن کفایت می کند و نه ابژه ها و تکنولوژی ها را همان معنایی است که پیش تر بوده است. بر همین قیاس، نه می توان زلزله زدگان را از پیش به تمامی قربانیان منفعل چنین رخدادی قلمداد کرد و نه می شود خلاقیتی موهوم را بدانها منتسب ساخت که گویا ایشان، خود، از پس آن چه که بر آن ها رفته برآمده اند. زلزله ای که تابستان گذشته آبدانان و مناطق اطراف را به لرزه درآورد، اگر چه به گرفتن جانی منجر نشد، اما مهم تر از آنی نمود که بتوان نادیده اش انگاشت.از خلال این واقعه، هم می شد به توانمندی و تاب آوری مردم اندیشه کرد و هم به ناتوانی و دردمندی آن ها، هم تداوم و تلاش برای زندگی را به عیان دید و هم نگون بختی و اندوه را به تماشا نشست، هم به چگونگی سامان یافتن دگرباره امور توجه نشان داد و هم به برآمدن زخم هایی که شاید با توسل به داشته های موجود راهی برای درمان آن ها نمی شد، جست. در چنین هنگامه ای، اگر چه دولت را در خدمات و امکاناتی که عرضه می داشت تا حدی دست سخاوت بود اما با این حال، او را یارای رایزنی با مردم و اداره سنجیده امور نه در نحوه تخصیص امکانات و نه در تشخیص نیازها، نبود. شگفت آن که هدف، سر و سامان دادن به همان مردمی بود که خود از این رایزنی کنار گذاشته شده بودند.

مداومت تحصیلی بیانگر استمرار و تعهد رفتاری به آموزش و یادگیری است که وجود چنین ابزاری در داخل کشور مورد نیاز بود. پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی های روان سنجی مقیاس مداومت تحصیلی انجام گرفت. این پژوهش از نوع پژوهش های توصیفی است که با هدف کاربردی به بررسی ویژگی های روان سنجی می پردازد. جامعه آماری پژوهش تمامی دانش آموزان دوره متوسطه اول شهرستان قم بودند که در سال تحصیلی 1401-1400 به تحصیل اشتغال داشتند. تعداد 355 دانش آموز به روش تصادفی خوشه ای چندمرحله ای وارد نمونه شدند و پرسشنامه مداومت تحصیلی طالیب و همکاران (2018) را تکمیل نمودند. داده ها پس از جمع آوری با استفاده از نرم افزارهای آماری SPSS22 و AMOS22 و از روش های تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل پایایی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد، عامل استخراج شده 93/79 درصد متغیر مداومت تحصیلی را تبیین می کند. همچنین، پایایی ابزار به روش ضریب آلفای کرونباخ برابر با 994/0 و به روش دو نیمه کردن برای نیمه اول برابر با 989/0 و برای نیمه دوم برابر با 988/0 بود. با توجه به نتایج تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل پایایی، به نظر نسخه فارسی پرسشنامه مداومت تحصیلی، ابزاری کارآمد محسوب می شود.

زمینه و هدف اتنوگرافی نهادی به عنوان یکی از رویکردهای پژوهش کیفی، بر فرآیندهای کاری روزمره افراد متمرکز است. در این رویکرد سؤال تحقیق از ناهماهنگی بین آنچه محقق مشاهده می کند که در زندگی واقعی افراد اتفاق می افتد و آنچه دانش معتبر ادعا می کند در حال وقوع است یا باید اتفاق بیفتد ناشی می شود. ما در این مطالعه قصد داریم به معرفی اتنوگرافی نهادی به عنوان رویکردی برای نقد روابط حاکم بر مؤسسات سلامت بپردازیم. پژوهشگر تلاش می کند به محققان و متخصصان مراقبت های بهداشتی و درمانی نشان دهد که عملکرد سیستم های ارائه دهنده خدمات سلامتی را می توان به عنوان سازمان هایی اجتماعی تجزیه وتحلیل کرد. در این مطالعه با اصطلاحات، مفاهیم و بینش های کلیدی اتنوگرافی نهادی از طریق ذکر نمونه هایی از مطالعات منتشر شده، آشنا خواهیم شد. روش بررسی این مطالعه روش شناسی با جست وجو در پایگاه های اطلاعاتی مانند پابمد، اسکوپوس، وب آوساینس، کتابخانه کاکرین با کلمات کلیدی  institutional ethnography، healthcare system، delivery of health careو در پایگاه اطلاعاتی فارسی زبان مثل مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی با کلیدواژه های «اتنوگرافی نهادی، سیستم مراقبت های سلامتی، ارائه مراقبت های سلامتی» و همچنین در موتور جست وجو گوگل اسکالر بدون محدودیت زمانی تا بهمن 1402 انجام شد. یافته ها مراحل انجام اتنوگرافی نهادی را می توان طی چهار مرحله تنظیم کرد: «شناسایی گسست و مشکل، جمع آوری داده ها، تجزیه وتحلیل داده ها، و توصیه ها و نتیجه گیری های مفید برای تغییر عملکرد». در این رویکرد، اتنوگرافر نهادی به کمک طیف وسیعی از تکنیک های جمع آوری داده ها شامل مصاحبه، مشاهده، گروه های متمرکز، جمع آوری مستندات و بازتاب تجربه خود برای ایجاد توصیفی از آنچه مردم در زندگی روزمره خود انجام می دهند، استفاده می کند.   نتیجه گیری اتنوگرافی نهادی برای شناسایی و درک اینکه چگونه فرآیندها و سیاست های سطح بالاتر بر کار بالینی روزانه تأثیر می گذارد، استفاده می شود. دست یافتن به یک درک مناسب از چگونگی کارکرد متون و افراد در کنار هم در یک سازمان (چیزی که در حقیقت جریان دارد)، امکان تدوین و اجرای راهکارهای عملی برای حل مشکلات در عرصه را فراهم می کند.

مقدمه: یکی از تغییرات مهم در چند سال اخیر که نهاد آموزش و فلسفۀ آن را به عنوان یک ابزار برای ایجاد تغییرات مهم و سازنده، دستخوش تحول کرده است، «کالایی شدن» آن است. مفروضه ای که به سبب آن دسترسی به فرصت ها و امکانات آموزشی برابر از بین رفته است. در پژوهش حاضر با درنظرداشتن رویکردها و نظریات مارکس، لوکاچ و پولانی درمورد کالایی شدن درصدد صورت بندی نظری و تجربی این مفهوم در مناطق حاشیۀ شهر سنندج برآمدیم.روش: روش مورد استفاده، مردم نگاری انتقادی برگرفته از روش شناسی پنج مرحله ای کاراسپیکن است که در پی نقد و تغییر وضع موجود قرار دارد. گردآوری داده ها از طریق مصاحبۀ نیمه ساخت یافته با 35 نفر از معلمان و مدیران آموزشی شهر سنندج صورت گرفته است. در تحلیل مصاحبه ها از تحلیل تماتیک و برای اعتبار آن ها از اعتبار تفسیری استفاده شده است.یافته­ ها: یافته ها نشان می دهد داده های مونولوگ محور (مفروضات اولیه و کلی پژوهشگران) با داده های به دست آمده از مصاحبه ها (دیالوگ محور) همخوانی داشتند و آن ها را تأیید کردند. تفسیر مفاهیم حاصل از داده ها، حاکی از چهار مقولۀ ثانویۀ تمایز به میانجی آموزش، تمایل به خصوصی سازی آموزش در مناطق شمال شهر، کاهش دسترسی به امکانات و فرصت های آموزشی در مناطق حاشیه و تلۀ محرومیت فقر در مناطق حاشیه نشین است که شهر سنندج و به ویژه مناطق حاشیۀ آن را با چالش نابرابری آموزشی مواجه ساخته است.نتیجه ­گیری: نتایج نشان از عدم دسترسی همه به آموزش و تشدید نابرابری ناشی از آن مقولۀ هسته ای است که نشان از ایجاد نابرابری شدید و تشدید آن به وسیلۀ کالایی شدن آموزش دارد.

پژوهش حاضر با اتکاء بر نظریات مارکسیست های ساختارگرا مانند فرانک، پولانزاس و آلتوسر و نظریات هاروی و لوفور درحوزه ی جامعه شناسی شهری، و با استفاده از روش اتنوگرافی انتقادی به بررسی روابط بین-فرهنگی، مناسبات اجتماعی و اقتصادی در مناطق چندفرهنگی و همچنین نشان دادن ارتباط چندگرایی فرهنگی با موفقیت اقتصادی اقوام مختلف و تاثیر تنوع قومی و قطبی بودن جوامع بر فرآیند توسعه در شهر چندفرهنگی تکاب می پردازد. گردآوری داده‎ها از طریق مشاهدات مشارکتی و مصاحبه عمیق انجام گرفته و تعداد مصاحبه شوندگان این پژوهش 28 نفر بوده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که تمایزات اقتصادی در این شهر چندفرهنگی به دلیل ویژگی ها و خُلقیات فرهنگی گروه های قومی نیست بلکه ناشی از عوامل ساختاری و سیاست گذاری های کلان است؛ قومیت، یکی از عوامل مهم شکل دهنده مناسبات اقتصادی است و تنوع قومی، تاثیر قابل توجهی بر رشد و توسعه ی اقتصادی دارد. تبعیض قومی که به-میانجی سیاست های نهادی در این شهر اعمال می شود سبب کم رنگ ترشدن ارتباطات میان فرهنگی و افزایش واگرایی قومی میان گروه های فرهنگی نسبت به گذشته شده است. این گروه ها با یکدیگر غیریت-سازی می کنند و سعی می کنند فاصله و مرزهای اجتماعی مشخصی با یکدیگر داشته باشند. از این رو، اصلی ترین امکان بازسازی روابط فرهنگی در مناطق چندفرهنگی توجه به توسعه پایدار، متوازن و رویکردهای فراقومیتی در توسعه اقتصادی است.